Bu Maddeye Atıf Yap

Nurettin Bay. (2025). Konya'da İklim ve Küresel Isınma. Darül Mülk Konya Ansiklopedisi. Erişim Adresi: https://kbb2.darulmulkkonya.com/ansiklopedi/konya-da-iklim-ve-kuresel-isinma
@article{dmk_64, author = {Nurettin Bay}, title = {Konya'da İklim ve Küresel Isınma}, journal = {Darül Mülk Konya Ansiklopedisi}, year = {2025}, url = {https://kbb2.darulmulkkonya.com/ansiklopedi/konya-da-iklim-ve-kuresel-isinma} }
Konya'da İklim ve Küresel Isınma

Daru'l Mülk Konya

Konya'da İklim ve Küresel Isınma

Konya coğrafyasının tamamına yakınında karasal iklim hâkimdir

Türkiye’nin tahıl ambarı olarak bilinen Konya, günümüzde karasal iklimin sert yapısıyla birlikte küresel ısınmanın en yıkıcı etkilerini derinden hisseden bölgelerin başında geliyor. Kışların soğuk ve yağışlı, yazların ise aşırı kurak geçtiği bu kadim coğrafyada, değişen yağış rejimi ve yeraltı sularının kontrolsüz kullanımı, yalnızca tarımsal verimliliği tehdit etmekle kalmıyor; aynı zamanda sayısı 2.500’ü aşan obruk oluşumları ve Karapınar çevresinde yoğunlaşan çölleşme riskiyle ekolojik bir alarm veriyor. Yaklaşık bir asırlık meteorolojik veriler ışığında incelendiğinde, artan sıcaklıklar ve azalan su kaynakları, Konya Ovası’nın geleceğini ve ekosistem dengesini şekillendiren en kritik çevresel kriz olarak karşımıza çıkıyor.

İklim Yapısı

Konya coğrafyasının tamamına yakınında karasal iklim hâkimdir. Kış ayları soğuk ve yağışlı, yaz ayları ise kurak ve sıcak geçmektedir. İlin Akdeniz Bölgesi sınırları ve yakınlarında Akdeniz geçiş iklimi görülmekle birlikte, yükseklikler nedeni ile bu iklime ait özellikler fazlaca kendini hissettirmemektedir. İl genelinde yıllık yağış ortalaması 258-600 mm arasında değişmektedir. Ova kesimi en az yağış alan bölge olup, Karapınar ve civarlarında çölleşme tehlikesi söz konusudur. 1990’lı yıllardan bu yana Karapınar ve çevresinde çölleşmeyi durdurmak amacıyla çalışmalar yapılmaktadır. Meteoroloji Genel Müdürlüğünün 1929-2023 yılları arasını kapsayan verilerine (Konya Havaalanı İstasyonu)  göre ilin yıllık sıcaklık ortalaması 11,7 ºC, en sıcak ay olan Temmuz ayı ortalaması 23,5 ºC, en soğuk ay olan Ocak ayı ortalaması -0,2 ºC’dir. Ortalama yağışlı gün sayısı 102.8, yıllık ortalama yağış miktarı 329.6 mm’dir. En fazla yağış sırasıyla Ocak (38.1mm), Nisan (31.8mm), Mayıs (43.4) ve Aralık (42.5mm)  aylarında en az yağış Temmuz (7.6) , Ağustos (6.3) ve Eylül (13.4)  aylarında düşmektedir. Bu rakamlar il merkezinde en uzun süreli ölçümün yapıldığı Konya Meteoroloji Bölge Müdürlüğü Havaalanı İstasyonu’na (Selçuklu) aittir. Yağış miktarı merkez Karatay ilçesinde (237.90) daha düşük, merkez Meram ilçesinde (341.78) daha yüksektir. Sıcaklık ortalamaları da aynı şekilde değişkenlik göstermektedir. Selçuklu’da (Havaalanı İstasyonu) 11.7 derece olan ortalama sıcaklık, Karatay’da (Bahri Dağdaş İstasyonu) 12.1 derece, Meram’da (Bölge İstasyonu) 13.5 derecedir. Değerlendirme yapılırken Karatay  ve Meram’daki ölçümlerin 2000’li yıllardan sonra yapıldığı göz önünde bulundurulmalıdır. Selçuklu Havaalanı İstasyonunda yaklaşık olarak bir asırdan bu tarafa ölçüm yapılmaktadır.

Küresel Isınma

Son bir yüzyıldan bu yana tüm dünyada küresel ısınma ile birlikte yaşanan iklim değişiklikleri Konya’da etkisini fazlaca hissettirmektedir. Bilim insanları Konya’nın küresel ısınmadan en çok etkilenen iller arasında olacağını öngörmektedir.  Küresel ısınma nedeniyle yağış rejiminde değişikler görülmektedir. Sıcaklıklar artmakta, yağış miktarı azalmaktadır. Yağışlarda yıllar ve mevsimler arası dengesizlikler oluşmaktadır. Son yıllarda Konya Ovası’nda yer altı sularının olması gerekenden faza kullanımı farklı sorunların baş göstermesine neden olmuştur.  Ovada meydana gelen ve her geçen yıl sayıları artan obrukların yer altı sularının çekilmesinden kaynaklandığı düşünülmektedir. İl genelinde bugüne kadar (2023 sonu) tespit edilebilmiş obruk sayısı 2.500 civarındadır. Ovayı bekleyen bir diğer tehlike ise çölleşmedir. Bilimsel analizlerde küresel ısınmanın devamı halinde ovanın çölleşebileceği belirtilmektedir.  

Sayfa /