Medreselerden Dijital Kütüphanelere

İplikçi Kütüphanesi

Konya Selçuklu döneminden bu yana bir ilim, irfan merkezi, bir kültür sanat şehri olmuştur. Türklerin İslam ile şereflenmelerinden sonra ilme ne kadar büyük önem verdikleri bilinmektedir. Türkiye Selçukluları Konya’yı başkent yaptıktan hemen sonra şehir merkezine camiler ile birlikte medreseler ve kütüphaneler de inşa etmiştir. Selçuklu dönemi eserlerinden olan İplikçi Camisinin (medrese) içinde bir kütüphane oluşturulduğu ile ilgili kayıtlar mevcuttur. Selçuklu vezirlerinden Şemseddin Altun Aba’nın 1201 tarihli vakfiyesinde bu kütüphaneye görevliler ihdas edildiği geçmektedir. İplikçi kütüphanesinin, minareye mütenazır olarak inşa edilen camiye bitişik tek kubbeli küçük bir hücrede bulunduğu tahmin edilmektedir. Hazreti Mevlâna ve çağdaşı âlimlerin sık sık bu kütüphaneye geldiği şeklinde rivayetler bulunmaktadır. Nizamiye Hankâhı Kütüphanesi, Sadreddin-i Konevi Kütüphanesi dönemin bilinen kütüphaneleri arasındadır. Dr.Müjgan Cunbur’un dergipark.org’da yayımlanan ‘Selçuklu Devri Konya Kütüphanesi’  isimli çalışmasında  bu kütüphanelerdeki kitapların Osmanlı döneminde Mevlâna Dergâhı Kütüphanesi ile Yusuf Ağa Kütüphanesi’ne getirildikleri belirtilmektedir. Yusuf Ağa Kütüphanesi’nin Konya tarihinde özel bir yeri bulunmaktadır. İbrahim Hakkı Konyalı bu yapının Kütüphane amacıyla yapılıp da günümüze kadar ulaşan Konya’daki tek eser olduğunu ifade etmektedir. Osmanlı Döneminde devlette üst düzey görevlerde bulunan (Kethuda-Haznedar vb)  Yusuf Ağa (aslen Giritli) Sultan Selim Camisi bitişiğindeki bu kütüphaneyi 1795’te inşa ettirmiştir. 1927 yılından sonra Mevlâna Müzesi Kitaplığı ile birleştirilen kütüphane günümüzde ‘Yazma Eserler Kütüphanesi’ olarak kullanılmaktadır.^[120]

Millî Kütüphane

Konya’da ‘Millî Kütüphane’ adı ile ilk defa 1910 tarihinde Konya Valisi Muammer Bey öncülüğünde Rehberi Hürriyet Okulu binası içerisinde bir kütüphane kurulmuştur. Kütüphane sırayla Maarif Evleri’ne, Şerafettin Camisi yakınındaki bir binaya ve sonra Vali İzzet Bey döneminde Hacı Hasan Camisine taşınmıştır. 1947 yılında Millî Eğitim Bakanlığı Kütüphaneler Genel Müdürlüğü bünyesinde ‘Konya Umumi Kütüphanesi’ adıyla bir çalışma başlatılmıştır. Bu çalışmaların neticesinde kitaplar 1950’de Alâeddin Tepesi’ndeki Halkevi Binası’nın  (burası sonradan yıkıldı) bir katına taşınmıştır. 1955 yılında Anıt Alanı’ndaki Halkevi Kütüphanesi de (günümüzde tiyatro binası) buraya bağlanmıştır. 1978 yılında ise Mevlâna Tetkikleri Enstitüsü olarak yapılan bina kütüphane hâline getirilmiştir.
Bu bina Büyükşehir Belediyesi’nin Mevlâna Meydanını Genişletme Projesi çerçevesinde yıktırılmıştır. Kütüphane belediye tarafından Kültür Park (Alâeddin Tepesi batısı) içerisine yapılan yeni binaya 01.11.2011 tarihinde taşınmıştır.

Şehir Kütüphanesi

Konya’da şehir merkezi ve ilçelerde çok sayıda kütüphane bulunmaktadır. Belediyeler de son dönemde kendi bünyelerinde hizmet veren kütüphaneler açmışlardır. Büyükşehir Belediyesi eski binasının yerinde (Hacıveyiszade Camisi karşısında) çevreci özellikleri ile dikkat çeken yeni bir kütüphane (Şehir Kütüphanesi)  inşasına başlamıştır. İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü 2023 yılı verilerine göre ilde biri halk kütüphanesi, 33’ü ilçe halk kütüphanesi olmak üzere toplam 34 halk kütüphanesi bulunmaktadır. 2023 yılında 1.0097.364 kişinin ziyaret ettiği kütüphanelerde toplam 573.993 kitap bulunmaktadır. Kütüphanelerin üye sayısı ise 204.277’dir. Konya Büyükşehir Belediyesi Hacı Veyiszade Camii karşısında bulunan eski hizmet binasının yerine (bu bina yıktırıldığından) 2024 yılında ‘Şehir Kütüphanesi’ adıyla bir başka kütüphane binası inşa etmiştir. Bu bina bir kütüphaneden daha fazla imkânlara sahiptir (Dijital kütüphane, etüt merkezleri ve sosyal tesisler). Şehrin değişik yerlerinde belediyeler tarafından hizmet veren millet kütüphaneleri de yine benzer şekilde kitap severlere hizmet vermektedir.