Konya Basın Tarihi

Eski Çin ve  Eski Mısır’da,  günümüzden 3-4 bin yıl öncesinde;  taş, tuğla (pişmiş toprak tablet) ve papirüs üzerine yazılan duyuru ve haberlerin ülkenin değişik bölgelerine gönderilip insanların bazı gelişmelerden haberdar edildikleri bilinmektedir. Roma’da Senato tarafından MÖ 59’da 2000 kopya olarak çoğaltılıp dağıtılan Acta Duirna ilk gazete örneklerinden biri olarak gösterilmektedir. 
Bugünkü manada gazetecilik matbaanın icadından (Johan Gutenberg 1450) sonra başlamıştır. Çoğu araştırmacı, 1609’da Almanya’da yayınlanan Avisa’yı ilk gazete olarak kabul etmektedir.  Almanca yayınlanan ve uzun adı “Avisa Relation Oder Zeitung” olan bu gazeteden sonra Avrupa’da gazete sayısı hızla artmıştır. 

İlk Matbaa

Osmanlı Devleti’nde ilk matbaa İbrahim Müteferikka tarafından 1727 yılında kurulmuştur. İlk gazete örneklerine 1700’lü yılların sonlarında (1795 ve sonrası) rastlanmaktadır.  Bunlar yabancılar (yabancı elçilikler) tarafında yayımlanan gazetelerdir.  Osmanlı topraklarında devlet tarafından çıkarılan ilk yerli gazete ise 1828 yılında Mısır’da yayımlanmaya başlanan Vakayi-i Mısriye’dir. Ardından İstanbul’da 1831 yılında Takvim-i Vekayi çıkartılmıştır. Bu iki gazete de resmî gazetelerdir. İlk yarı resmî gazete 1840 yılında çıkarılan Cerîde-i Havâdis, ilk özel gazete 1860 yılında çıkarılan Tercüman-ı Ahvâl’dir. 
Konya’da basın tarihine geçmeden önce fotoğrafçılık hususunda bilgi vermek  yerinde olacaktır. Dünya’da fotoğraf 1826 yılında Joseph Nicephore tarafından keşfedilmiştir.  Bu tarihten bir süre sonra Avrupa’da fotoğrafhanelerin kurulduğu görülmektedir. İstanbul’da ise ilk fotoğrafhane (yabancı şahıs tarafından) 1850 yılında kurulmuştur. Ülkemizde ilk fotoğraflar 1840 yıllarda yabancılar tarafından çekilmiştir.  Konya, fotoğrafla XIX.yüzyılın son çeyreğinde tanışmıştır. İlk fotoğrafları, Konya’ya gelen yabancılar çekmişlerdir. Demiryolunun Konya’ya geldiği 1895 yılında Garabet Kirkor Solakyan (Ermeni) isimli şahıs Konya’da ilk fotoğrafhaneyi hizmete açmıştır. Burası Anadolu’nun ilk fotoğrafhanesi olarak bilinmektedir.^[105] Çifte Merdiven Mahallesi, Görücü Sokak’ta açılan bu fotoğrafhanede çekilen negatifler Avrupa ülkelerine gönderilip tab edilmekteydi. Konya’da fotoğrafhane açan ilk Türk ise Solakyan’ın kalfası olan Hasan Behçet Bey’dir. Behçet Bey, Solakyan’dan 1917 yılında devraldığı fotoğrafhaneyi 1922 yılında İplikçi Camii arkasında yer alan Emir Pervane Sokak’a taşımıştır.^[106] Bu fotoğrafhane 1996 yılına kadar işletilmiştir.  Günümüz dijital fotoğrafçılığının karşısında direnemeyen bu fotoğrafhanenin arşivi ile makine ve diğer araç-gereçleri Konya Büyükşehir Belediyesi tarafından satın alınmıştır. Bunlar Koyunoğlu Müzesi’nde sergilenmektedir.^[107]

Konya'da İlk Gazete

Osmanlı’da Mısır ve İstanbul’dan sonra diğer vilayetlerde de resmî nitelikli gazetelerin çıkarıldığı görülmektedir. Konya’da ilk matbaa Vali Burdurlu Ahmet Tevfik Paşa tarafından 1869 yılında kurulmuş, ilk gazete bu matbaada 16 Kasım 1870 tarihinde basılmıştır. Çeşitli aralıklarla 40 yıl boyunca haftalık 4 sayfa çıkarılan bu gazetenin 2 sayfası Türkçe, 2 sayfası Rumcadır. Resmî nitelikli bu gazeteden sonra Konya’da başka gazeteler de yayımlanmaya başlamıştır. Bunların arasında Millî Mücadele yıllarında önemli yararlıklar gösteren ‘Babalık’ gazetesinin özel bir yeri vardır. 23 Aralık 1910’da ilk sayısı çıkan bu gazete 42 yıl boyunca yayında kalmayı başarmıştır. Cumhuriyetin kuruluşundan 1949 yılına kadar Konya’da çıkarılan gazete sayısı 20 olarak tespit edilmiştir. Hâlen yayın hayatını sürdüren en eski Konya gazetesi ‘Yeni Konya Gazetesi’dir. Bu gazetenin ilk sayısı 1 Haziran 1949 yılında (Kurucu: Mustafa Naci Gücüyener) yayımlanmıştır. Yeni Konya’dan yaklaşık 2 yıl sonra 28 Ağustos 1950 yılında yayın hayatına başlayan ‘Yeni Meram Gazetesi’ de hâlâ yayımlanmaya (Kurucu: Ahmet Bahçıvan) devam etmektedir. Konya’daki gazete sayısı bu tarihten sonra artmıştır. Şehir merkezinin yanında bazı ilçelerde de gazeteler çıkmaya başlamıştır.^[108]

2023 sonu itibarıyla Konya’da Basın İlan Kurumu’nun ‘süreli basın’ şartlarını taşıyan gazeteler şunlardır:

Yeni Konya Gazetesi

Kuruluş tarihi 1 Haziran 1948, kurucu kişi Naci Gücüyener.

(Gazete 24.01.2006 tarihinde Anadolu Medya Gurubu’na-ANMEG devroldu.)

Yeni Meram

Kuruluş tarihi 28 Ağustos 1950, kurucu kişi Ahmet Bahçıvan. (Yeni sahibi Ömer Sarıkulak)

Merhaba Gazetesi  

Türkiye’de Yarın ismi ile 20 Ağustos 1969’da yayına başladı, kurucu kişi Ziya Tanrıkulu. 15 Mart 1991’de Merhaba ismini aldı. 

Konya Postası

Kuruluş tarahi 05.11.1997, kurucu kişi Durmuş Alagöz. Gazete 01.10.1999’da Erdal Kara’ya geçti. 

Hâkimiyet Gazetesi

 ilk olarak Yeni Gazete ismi ile yayına başladı. Kuruluş tarihi 02.08.1997, Kurucu kişi Yusuf Gürbüz. 

Konya’nın Sesi

Kuruluş tarihi 29.12.2009. Kurucusu : Celalettin Boyalı. (Gazete 17.02.2021 yılında Emrullah Nergiz’e devroldu)

Anadolu’da Bugün

Kuruluş tarihi 04.03.2013. Kurucusu: Ahmet Baydar

Konya Yenigün Gazetesi

Kuruluş tarihi 21 Temmuz 2008, Kurucu: Mustafa Aslan. 

Pusula Gazetesi

Haberdar Gazetesi ismi ile 03.08.2010 tarihinde kuruldu, kurucu kişi Harun Akgül.

Yeni Haber Gazetesi

 Kuruluş tarihi 01.10.2012, kurucu kişi Lokman Koyuncuoğlu. 

BBN Haber Gazetesi

Takip ismi ile kuruldu sonradan yeni sahipleri ismini BBN Haber Gazetesi olarak değiştirdi.  Takip Kuruluş: 2 Nisan 2013, (Kurucu Mehmet Yaşa/BBN’e dönüşüm 6 Ocak 2020, ikinci sahip: Mustafa Kavaf)   

İlgili Madde Konya’nın Görsel ve İşitsel Medya Serüveni İlgili Madde Sahnedeki Tarih: Konya’da Tiyatro İlgili Madde Medreselerden Dijital Kütüphanelere İlgili Madde Medyada Dijital Dönüşüm