Karatay Coğrafyası

37.5148  kuzey enlemi ile 32.3230 doğu boylamı üzerinde231yer alan Karatay, Konya şehir merkezini oluşturan üç ilçeden biridir. Toprak büyüklüğü açısından 2832 km²‘lik alanı ile  Cihanbeyli’den sonra Konya’nın ikinci büyük, Türkiye’nin 10. büyük ilçesidir. Batıda Meram ilçesi,  kuzeybatıda Selçuklu ilçesi, güneydoğuda Karapınar ilçesi, kuzeydoğuda Aksaray ili, güneyde Çumra ilçesi, kuzeyde ise Altınekin ilçesi ile sınır olan Karatay, Konya şehir merkezinin doğusunda bulunmaktadır. İlçeyi, kuzeybatı yönünde Konya-Ankara karayolu Selçuklu ilçesinden, batı yönünde Konya Karaman karayolu Meram ilçesinden ayırmaktadır. Karatay, Eski Konya Gölü’nün tabanında, Konya Kapalı Havzası’nın içerisinde yer almaktadır. İlçenin arazi yapısı genel itibariyle ova ve platolardan oluşmaktadır.  En yüksek noktası Bozdağ yükseltiler silsilesi içerisinde yer alan Hodulbaba Dağıdır (1.746 m). Hodulbaba Dağı’nı aynı silsile içerisinde bulunan Peynirlik Tepesi (1.553 m) ve Sasadağ (1.493 m) takip etmektedir. Bozdağ yükseltiler silsilesinin kuzey doğusunda Obruk Platosu, güney ve güneydoğusunda Konya Ovası bulunmaktadır. Obruk Platosu bölge halkı tarafından yayla olarak da değerlendirilmektedir. Obruk olarak adlandırılan kesim iklim değişikliklerinin (küresel ısınma) etkilediği bölgelerden biridir.  Yağışların azalması ve yeraltı sularının fazla kullanılması nedeniyle ‘obruk’ adı verilen çukurlar oluşmaktadır. Karatay;  Karapınar, Emirgazi ilçeleri ve Tuzgölü havzası ile birlikte Konya ve Türkiye’nin en az yağış alan bölgeleri arasında yer almaktadır. 

İlçede yağışlara bağlı mevsimsel küçük derelerin dışında herhangi bir akarsu bulunmamaktadır. Yağışa bağlı olarak çoğunlukla ilkbahar aylarında Bozdağ eteklerinde oluşan küçük derelerden başlıcaları şunlardır: Kara, Tuzyolu, Tombak, Keçi, Çıngılağılı, , Oyuk, Koç, Kuş ve İsmil Boğazı Deresi. Obruk Mahallesi yakınlarında bulunan ve mahallenin su ihtiyacını karşılayan Obruk Gölü, ilçenin tek gölü (gölcük) olma özelliğine sahiptir. Tarıma elverişli topraklarının az bir kısmı Apa Barajı’ndan kanallar vasıtasıyla gelen su ile sulanmaktadır. Geriye kalan bölümünde yeraltı sularından yararlanılmaktadır.  Fazla su kullanımı nedeniyle yeraltı suları seviyesinde düşüşler görülmektedir. 

İlçe IV ve V.derece deprem bölgesidir.  Bu özelliği ile Karatay Türkiye’nin deprem riski en düşük ilçelerinden biridir. İlçe sınırları içerisinde Divanlar ve Göçü Fayı adında iki lokal fay bulunmaktadır.  Fay hattının oluşturduğu kırıklardan İsmil Mahallesi’nde yeryüzüne çıkan (çıkarılan) sıcak sudan Kaplıca olarak istifade edilmektedir. 

İlçeye ‘bozkır bitki örtüsü’ hâkimdir. İlçe topraklarının yüzde 61’i tarım arazisi, yüzde 31.57'si çayır ve meralardan oluşmaktadır. Orman varlığı yok denecek kadar azdır. Karatay, Konya’nın orman fakiri ilçeleri arasında yer almaktadır.232

İKLİM: Karasal iklim hüküm sürmektedir. Yazlar sıcak ve kurak, kışlar soğuk ve yağışlı geçmektedir. Yağışlar kış aylarında zaman zaman kar şeklinde düşmektedir. Yıllık sıcaklık ortalaması (2007-2023 yılları) 12.1 santigrat derece, yıllık ortalama  yağış miktarı 237.90 mm’dir. Konya’nın en az yağış alan ilçeleri arasında yer almaktadır. İlçede en soğuk ay Ocak ayı, en sıcak ay Ağustos ayıdır. Yağışlar Ekim ayından itibaren artarak bahar bitimine kadar sürmektedir. Yağışın en az olduğu aylar Temmuz ve Ağustos aylarıdır .233