Uğur İbrahim Altay
Tarih Akyürek 24 Haziran 2018’de yapılan genel seçimlerden önce milletvekili adayı olabilmek için görevinden istifa etti. Boşalan büyükşehir belediye başkanlığına 3 Mayıs 2018 tarihinde belediye meclisinde yapılan seçimle Selçuklu Belediye Başkanı Uğur İbrahim Altay getirildi. Altay bir yıl sonra (2019) ve 2024 yılında yapılan yerel seçimlerde halk tarafından yeniden belediye başkanı seçildi.
Uğur İbrahim Altay’ın Selçuklu Belediye Başkanlığı döneminde (2009-1018) Tropikal Kelebekler Bahçesi, Selçuklu Kongre Merkezi, Sille Baraj Parkı, Kelebekler Parkı, Kanyon Park, Selçuklu Otizmli Bireyler Eğitim Merkezi (SOBE) binası inşa edilmiştir.
-Altay’ın Büyükşehir Belediye Başkanlığı döneminde (2018-….) eski şehir merkezinin aslına uygun inşasına büyük önem verilmiştir. Dâru’l Mülk İhya Projesi adıyla başlatılan çalışmalar çerçevesinde Konya şehir merkezindeki tarihî bölgenin (eski şehir merkezi) aslına uygun şekilde imar ve inşası hedeflenmiştir. Eskiden ‘Türbeönü’ olarak bilinen (Mevlâna Türbesi civarları) bölge için özel proje hazırlanmıştır. Projeyle, Mevlâna Türbesi batısında yer alan, geçmişte ‘Üzüm Pazarı’ olarak bilinen tarihî çarşının geçen yüzyılın ikinci yarısında kaldırılması suretiyle yerine inşa edilen Mevlâna Çarşısı ve hemen yanındaki Altın Çarşı yıkılarak, bu alana tarihî mimariye uygun yeni çarşı (Türbe Önü Çarşısı) yapılmıştır. Alâeddin Tepesini çevreleyen Alâeddin Bulvarı’nda dış cephe sağlıklaştırma çalışmaları yapılarak, caddenin tarihî dokuyla uyumu sağlanmıştır.
Eski stadyumun yeri Millet Bahçesi’ne dönüştürülmüş, Gazze Caddesi, Abdülhamit Han Caddesi, Celâleddin Karatay Caddesi, İsmail Ketenci Caddesi, Necmettin Erbakan Caddesi, Alparslan Türkeş Caddesi, Kazakistan Caddesi ve Karabağ Caddesi ile birlikte yeni çok sayıda cadde, yol, köprülü kavşak, alt ve üst geçit hizmete açılmıştır.
Şehrin içinde kalan, oluşan çevre kirliliği nedeniyle sağlığı tehdit eden Eski Sanayi ve Karatay Sanayisinin şehir dışına çıkarılması amacıyla Karatay ilçesinin sanayiler bölgesinde Yen Motorlu Sanayi Sitesi inşa edilmiştir. 2 milyon metrekarelik alanı kapsayan Yeni Motorlu Sanayi Sitesinde 3 bin civarında bağımsız birim (iş yeri ve ticari mekân) yer almıştır. Kısa süre içerisinde tamamlanan bu proje Türkiye’nin en büyük sanayi dönüşüm projesi olarak tarihe geçmiştir.
Taş Bina
Altay döneminin önemli projelerinden biri cephaneliğin taşınması projesidir. TSK’ya ait Sille’deki 47. Mühimmat Bölük Komutanlığı Cephaneliğinin Çumra ilçesi sınırları içerisinde, yeni çevre yoluna bitişik 8 milyon metrekare alan üzerine inşa edilen yeni yerine taşınması projesi Konya tarihinin en büyük projelerinden biridir. Bu projenin tamamlanması ile birlikte mevcut cephaneliğin bulunduğu alan Konya Büyükşehir Belediyesi’ne tahsis olunmuştur.
Tarihî Taş Bina (Eski SÜ rektörlük binası) restore edilerek başkanlık ofisi hâline getirilmiştir. Taş binanın alt katı ‘Dijital Tanıtım Merkezi’ , üst katı ise başkanlık ofisi olarak hizmete açılmıştır. Bir önceki dönem ‘Payitaht Müzesi’ adıyla inşa edilen Kılıçarslan Meydanı’ndaki bina ‘Dâru’l Mülk Sergi Sarayı’ adıyla Selçuklu Sultanlarının silikon heykellerinin sergilendiği bir kültür merkezine dönüştürülmüştür. Meram Son Durakta Çamlıbel-Tarihî Taş Köprü-Tavusbaba Çevre Düzenlemesi tamamlanmış bölge tarihî dokuyu gölgeleyen yapılardan kurtarılmıştır. Eski Tekel Deposu binası restore edilerek Depo-4 adıyla, alt katı kafe ve kültür salonu üst katı ise Konya tarih ve kültürünün günümüz teknolojisi kullanılarak tanıtıldığı farklı tarzda dizayn edilmiş müzeye çevrilmiştir.
Parklar ve Tarihi Mekanlar
Mavi Tünel çıkışına yapılan hidroelektrik santral devreye (2021) alınmıştır. Yeni Hayvan Pazarı, Yeni Kamyon Garajı (Aksaray Yolu), Çatalhöyük Tanıtım ve Karşılama Merkezi, Ihlamur Parkı, Şefik Can Parkı hizmete açılmıştır. 10 bin yıllık Konya tarihinin önemli dönüm noktalarından biri olan Çatalhüyük’e kazandırılan tanıtım ve Karşılama Merkezi Türkiye’nin bugüne kadar yapılan en büyük ahşap yapısı olma özelliği ile farklı bir değere sahiptir.
Akyokuş Kasrı
Akyokuş’ta çevre düzenlemeleri yapılmış, burada bulunan eski tesis (restoran) yıktırılarak yerine tarihî dokuyla uyumlu Akyokuş Kasrı inşa edilmiştir. Akyokuş Palye düzenlemesi de bu dönem projelerindendir.
Yeni Banliyö ve Tramvay Hatları
Meram Tren Garı-Organize Sanayi Bölgesi istikametinde tren yolu güzergâhına üçüncü bir raylı sistem hattı döşenerek şehir içi trafik yoğunluğunda karayollarının yükü azaltılmaya çalışılmıştır. Konyaray (Banliyö) adı verilen bu yeni ulaşım projesi ile şehir – organize sanayiler arasında her gün onbinlerce kişinin taşınmasının oluşturduğu yoğunluğun tamamen ortadan kaldırılması hedeflenmiştir.
Şehrin büyümesi ve nüfusunun artmasının beraberinde getirdiği ulaşım sorununu çözme amaçlı projeler hayata geçirilmiştir. Adliye-Şehir Hastanesi-Yeni Sanayi raylı sistem hattı (tramvay) ile şehrin gelişen aksında ulaşımın rahatlatılması amaçlanmıştır. Güzergâhın devamı olacak şekilde ikinci etap olarak Yeni Sanayi-Stadyum hattı projelendirilmiştir.
Akıllı Şehircilik Uygulamalarına önem verilmiştir. Vatandaşların birçok hizmeti internet yolu ile e-devlet üzerinden alması sağlanmıştır. Türkiye’de e-devlet üzerinde hizmet veren ilk belediye, Konya Büyükşehir Belediyesi olmuştur.
Larende Dönüşüm
Büyük Larende Dönüşümü’ne bu dönemde başlanmıştır. Larende Caddesi (Sahibata Caddesi) üzerinde hizmet veren işlevsellikten uzak (çoğu inşaat malzemesi dükkânları) yapılar kamulaştırılarak yıktırılmış, buradaki esnaf için daha sağlıklı hizmet vereceği yeni dükkânlar (Adana Çevre Yolu üzerinde) inşa edilmiştir. Bölgede, Konya’nın dış surlarının ortaya çıkarılması amacıyla arkeolojik kazı ve yüzey temizleme çalışması yapılmış, bu çalışmalarda elde edilen veriler ışığında Tarihî Larende Kapısı’nın içinde yer aldığı surların aslına uygun şekilde inşası için projeler hazırlanmıştır. Eski surların ve Larende Kapısı’nın ihya edilmesi ile bölgenin kültürel, tarihî ve sosyal yaşamının yeniden canlandırılması amaçlanmıştır.
2019-2022 yılları arasında yaşanan corona virüs pandemisi (Covid-19) nedeniyle gıdaya ulaşım zorlaştığından tüm dünyada tarımsal yatırımlar hız kazanmıştır. Konya Büyükşehir Belediyesi bir taraftan pandeminin oluşturduğu zor yaşam koşullarını kolaylaştırıcı tedbirler alırken diğer taraftan tarım yatırımlarına odaklanmıştır. Belediyeye ait 2 milyon metrekarelik arazi tarıma kazandırılmıştır. Bu arazilerde üretim bizatihi belediye tarafından yapılmıştır. Pandemide oluşan hassasiyet nedeni ile Büyükşehir Belediyesi tarafından ekmek fabrikası açılmış, ‘Fennî Fırın’ markası ile ekmek üretimine başlanmış, aynı adla şehrin farklı noktalarına ekmek satış büfeleri kurulmuştur. 1927 yılında İstanbul Caddesi üzerinde hizmet vermeye başlayan, 1985 yılında caddenin genişletilmesi nedeni ile yıkılan Fennî Fırın’ın ismi de bu vesile ile yaşatılmaya çalışılmıştır. Halk tarafından günümüzde dahi bulunduğu yere (İstanbul caddesi üzerindeki kavşak) Fennî Fırın Kavşağı denilmektedir. Ulaşım filosu (otobüs) yenilenmiştir.
UCLG Başkanlığı
Konya Belediyeciliği bu dönemde uluslararası ölçekte tescillenmiştir. Başkan Uğur İbrahim Altay, Dünya Belediyeler Birliği olarak bilinen Birleşmiş Kentler ve Yerel Yönetimler Teşkilatı’nın (UCLG) 14 Ekim 2022 tarihide yapılan toplantısında başkan seçilmiştir. Altay’ın başkanlık döneminin (2023) Cumhuriyetin kuruluşunun yüzüncü yılına denk gelmesi anlamlı olmuştur. Altay, 240 bin üyesi bulunan ve dünyanın en büyük teşkilatlarından biri kabul edilen UCLG başkanlığı döneminde hem Konya’yı hem de ülkemizi temsil etmiştir. Bu sayede Konya Modeli Belediyecilik uygulamalarının uluslararası platformlarda tanıtımı sağlanmıştır.
İl tarihinin en büyük uluslararası organizasyonu Uğur İbrahim Altay döneminde organize edilmiştir. 56 ülkeden 4200 sporcunun katılımı ile 9-18 Ağustos 2022 tarihinde Konya’da gerçekleştirilen İslami Dayanışma Oyunları’nı takip etmek için binlerce yerli-yabancı misafir şehre gelirken, televizyon ve sosyal medya yayınları yoluyla milyonlarca kişiye ulaşılmıştır. Konya ayrıca spor yatırımları ile de bu dönemde ön plana çıkmıştır. Modern bir olimpik yüzme havuzu ile atletizm pisti yapılarak hizmete açılmış, Türkiye’nin ilk uluslararası standartlara sahip velodromu ile ilk uluslararası ölçeklere uygun Moto-Drag Pisti Konya’da inşa edilmiştir. Avrupa Spor Başkentleri ve Şehirler Federasyonu (ACES) Konya’yı 2023 yılını kapsayacak şekilde ‘Dünya Spor Başkenti’ ilan etmiştir. (21.03.2022)
Konya’da Selçuklu Dönemi başta olmak üzere tarihî film, dizi ve belgesel çekimlerinin yapılabileceği bir film platosu inşa edilmiştir. (Meram Karahüyük Mah.)
Büyükşehir Belediyesi Teknoloji Endüstrisi Bölgesi’nin kurulmasına ön ayak olmuştur. Projenin hayata geçirilmesi amacıyla Konya Ankara Yolu Pınarbaşı Mevkisinde belediyeye ait 1.5 milyon metrekarelik araziyi tahsis etmiştir.
Bir önceki dönemin eserleri arasında yer alan Meydan Evleri (Kılıçarslan Meydanı’nda) bölgenin yaşanabilir hâle gelmesi amacıyla yeniden elden geçirilmiş ve buraya bir de Bisiklet Müzesi yapılmıştır.
6 Şubat 2023 tarihinde Kahramanmaraş’te meydana gelen iki büyük deprem 11 ilde büyük hasara yol açmıştır. 50 binin üzerinde vatandaşımızın hayatını kaybettiği (asrın felaketi olarak adlandırıldı) bu depremden sonra Konya Büyükşehir Belediyesi, bölgenin en çok yıkıma uğrayan ili Hatay’dan sorumlu belediye yapılmıştır. Hükûmet tarafından verilen görev başarıyla icra edilmiştir. Konya Büyükşehir Belediyesi kardeş şehir anlayışı çerçevesinde kurtarma ve enkaz kaldırma çalışmaları ile başlayan süreçte Hatay’ın tüm altyapı sorunlarının çözümüne katkı sağlamıştır. Konteyner kentler kurulmuş, Konya Bedesteni inşa edilmiş (Ticari çarşı), süreç boyunca depremzedelerin ihtiyaçları karşılanmış, onlara her konuda yardımcı olunmuştur. Depremde yıkılan, Türkiye sınırları içerisinde inşa edilen ilk cami olma özelliğine sahip (inşa yılı 638) Habibi Neccar Camisinin aslına uygun şekilde yeniden yapılması işini Konya Büyükşehir Belediyesi üstlenmiştir.
Altay döneminde gastronomiye önem verilmiştir. Konya mutfağı, gelenekselleştirilen Konya Gastrofest isimli festivalle görücüye çıkarılmıştır. Konya, yapılan çalışmalar neticesinde BM UNESCO ‘Yaratıcı Şehirler Ulusal Listesi’ne alınmış; Konya Mutfağı, Kırkikindi, Palize, Cafem ve Fera isimleri verilen restoran ağı ile yerli ve yabancı misafirlere tanıtılmaya başlanmıştır. Konya Mutfağı’nda geçmişin ve günümüzün yemeklerine, Kırkikindi Restoran’da saray mutfağı yemeklerine, Palize’de Konya Kahvaltı kültürüne, Cafem ve Fera’da günümüzün favori yiyecek ve içeceklerine yer verilmiştir. Hüyük Çileği için Avrupa Coğrafi İşaret tescili alınırken bu dönemde ulusal coğrafi işaret tescili alan ürün sayısı 70’i geçmiştir.
Ankara Yolu üzerine (Bilim Merkezi yanı) Konya yöresi ürünlerinin sergilenip, satılacağı bir tesis inşa edilmiştir. Pelen ismi verilen Konya Yöresel Ürünler Satış Merkezi’nde belediyenin üretimini yaptığı ürünlere yer verilmiştir.
1967 yılında şehrin su baskınlarından korunması amacıyla inşa edilen 14 kilometrelik (Akyokuş-Sille Deresi-Aslım) Keçili Taşkın Kanalı elden geçirilerek rehabilite (betonarme şekilde) edilmiştir. Şehir merkezinin kuzeyinde yer alan Meramşah Deresi üzerindeki su havzalarından kaynaklı taşkınları önlemek amacıyla Buzlukbaşı Taşkın Koruma Göleti yapılmıştır (2024).
Ahmet Pekyatırmacı
Selçuklu Belediye Başkanı Ahmet Pekyatırmacı döneminde, (2018-…) ilçede birçok yatırım ve hizmet yapılmıştır. Bu dönemde; yaklaşık 1 milyon metrekarelik alan üzerine Selçuklu Seyir Tepesi adıyla içerisinde sosyal tesisler, restoran, kafe ve piknik mekânlarının bulunduğu bir park yapılarak hizmete açılmıştır. Kapalı pazar yerleri, okullar, sağlık ocakları, spor tesisleri, kütüphaneler inşa edilmiştir. Güneş Enerjisi Santralleri (GES) kurulmuştur. Gevale Kalesi’nde arkeolojik kazı ve restorasyon çalışmaları yürütülmüş, Sille Subaşı Hamamı restorasyonu yapılmıştır. Sille’de uygulamaya alınan “Kapalı Otopark, Karma Yapılar ve Meydan Düzenlemesi” projesi doğrultusunda 35 adet konut, 24 adet ticari donatı, 9 adet sosyal ve kültürel yapı ile 200 araç kapasiteli kapalı otopark inşa edilmiştir. Sille’de dağdan kaya düşme riskini ortadan kaldırma amacıyla yapılan ‘Kaya Islahı Projesi’ çerçevesinde düşme tehlikesi olan taş ve kayalar kaldırılmış, düşme tehlikesi düşük kaya blokları kombine ağ ile kapatılmıştır. Numune Hastanesi yanında bulunan tarihî Hemşirelik Binası restore edilerek Ayakta Fizik Tedavi ve GETAT Merkezi’ne dönüştürülmüştür. Güzel Sanatlar Lisesi (örnek proje), Toplum Ruh Sağlığı Merkezi ve Sağlıklı Hayat Merkezi, Selçuklu İlçe Emniyet Müdürlüğü Binası inşa edilerek ilgili bakanlıklara devredilmiştir. Sancak Bisiklet ve Kayak Parkı, Sille Tabiat Okulu, Trafik Eğitim Parkı, Yeni Nesil Şehir Kütüphanesi yapılıp vatandaşların hizmetine sunulmuştur. Sporcu Seçme ve Yetiştirme Merkezi de (özel örnek proje) bu dönemin önemli eserleri arasında yer almıştır.
Hasan Kılca
Karatay Belediye Başkanı Hasan Kılca döneminde (2019-….) Karatay ilçesine çok sayıda eser kazandırılmıştır. Okullar, sağlık merkezleri, sosyal tesisler, spor tesisleri, kütüphaneler, kıraathaneler, kafeler (Kafe Karatay) parklar yapılarak ilçelilerin hizmetine sunulmuştur. Bilim ve sanata meraklı gençlerin yeteneklerinin ortaya çıkarılması ve yeteneği keşfedilenlerin önünün açılmasına yardımcı olunması amacıyla Karatay Bilim ve Sanat Merkezi, yeni neslin kültür ve sanatta olan ilgisini artırma gayesi ile Karatay Kültür ve Sanat Akademisi, gençlerin faydalı etkinliklerle vakit geçirmelerinin sağlanmasına yönelik Ali Ulvi Kurucu Gençlik Merkezi inşa edilerek faaliyete geçirilmiştir. Karatay Engelsiz Yaşam Merkezi ve Karatay İsmil Termal Tatil Köyü örnek birer belediyecilik yatırımı olarak dikkat çekmiştir. İsmil’in mahalle olarak da turizme kazandırılması için 30 iş yerinden oluşan İsmil Çarşı Projesi (sağlıklaştırma ve yeniden inşa) hayata geçirilmiştir. Karatay Lavanta Bahçeleri, Karaaslan Hobi Bahçeleri (2.etap), Karatay Mevlâna Gül Parkı bu dönemde hizmete açılmıştır. İlçe sınırları içerisinde yer alan yıkılmaya yüz tutmuş Selçuklu dönemine ait Obruk Han (Obruk Gölü yanı) restore edildikten sonra otel olarak turizme kazandırılmış, Savatra Antik Kenti ortaya çıkarılarak burada kazı çalışmaları yürütülmüş, tarihi Çatalhöyük’ten de eski olan Boncuklu Höyük kazılarına destek olunmuştur. Kentsel Dönüşüm projeleri çerçevesinde ilçenin yapı olarak sağlıklı olmayan bölgeleri yenilenmiş, tarihî bina ve evler restore edilmiştir.
Mustafa Kavuş
Meram Belediye Başkanı Mustafa Kavuş döneminde (2019-…) Meram ilçesine, özüne uygun eserler kazandırılmıştır. Tantavi Ambarı olarak bilinen tren garı yakınındaki (metruk hâle gelmiş bina) binanın önceki dönem başlayan restorasyon çalışmaları tamamlanmış, bina ‘Tantavi Kültür ve Sanat Merkezi’ adıyla açılmıştır. Yeni neslin geçmişiyle barışık şekilde günümüz şartlarında eğitimini esas alan Meram Gelişim Akademisi (MEGA) kurulmuştur. Down Sendromlu bireylerin aileleri ile birlikte hayata bağlanmalarının sağlanması ve günlük hayatlarının kolaylaştırılması amacıyla kurulan Down Sendromlu Bireyler Yaşam Destek Merkezi (DOSD) hizmet vermeye başlamıştır. Meram Dere Lavanta Bahçesi açılmış, Kızlar Kayası düzenlemesi yapılarak bölge turizme kazandırılmıştır. Dutlu Kırı mevkiinde bulunan tarihî Konya evi restorasyondan geçirilerek avlu ve bahçesi ile birlikte Konya kültürünün görsel canlandırmalarla sergilendiği müze hâline (Meram Şehir ve Yaşam Kültürü Müzesi-Müze Meram) getirilmiştir. Bağları ile bilinip tanınan Meram’ın tarihe mal olmuş bağlarını ve bağ kültürünü hafızalarda diri tutmak amacıyla Yaka Mahallesinde bir alan bağ haline (Meram Bağı) dönüştürülmüştür. Aydın Çavuş Restoran ve Tesisleri aslına uygun şekilde yenilenmiş, Meram Tarihî Aile Çay Bahçesi ise yeniden düzenlenerek hizmete açılmıştır. Sahibata Mahallesi Şükran Kentsel Dönüşüm Projesi Suriçi Çarşısı’nın birinci etabı tamamlanarak Konya iş dünyasına ve şehir turizmine kazandırılmıştır. Lystra Antik Kenti’nde kazı çalışmaları başlatılmış, Kentsel Dönüşüm Projeleri uygulanmış, kapalı pazar alanları oluşturulmuş, spor tesisleri, sağlık merkezleri, parklar, sosyal tesisler inşa edilmiş, emekli lokalleri, kafeler (Kafe Meram) ve Millet Kıraathaneleri açılmıştır.
İlgili Madde Konya Belediye Tarihi İlgili Madde Modern Şehircilik Planlaması ve Büyükşehir Statüsü İlgili Madde Tarihi Mekânlar ve Belediye Binalarının Serüveni İlgili Madde Osmanlı’dan Cumhuriyet’e İlk Altyapı ve Modernleşme İlgili Madde Belediye Tarihinde Dönüm Noktaları