Tarihi Mekânlar ve Belediye Binalarının Serüveni

İhtisap Binası

Konya’da belediye hizmetleri ilk olarak Aziziye Camiinin doğusunda bir binada görülmeye başlanmıştır. İhtisap Binası denilen bu bina 1867 Çarşı Yangını’nda yanınca, Tevfikiye Caddesi’nin başlangıcında, Valilik Binası girişinin karşısında (doğu) bulunan Yüzüktaşı Binası’na (günümüzde Yüzüktaşı Çarşısı) geçilmiştir.^[102]Konya Belediyesi buradan, günümüzde İş Bankası Binası olarak bilinen Alâeddin Tepesinin doğusunda Mevlâna Caddesi’nin başladığı yerde bulunan (2 kat+çatı katı) Maruni Yusuf Şar Konağı’na taşınmıştır.  1910’larda yapılan bu bina belediye tarafından kiralık olarak kullanılmıştır. Belediyenin 1928 yılında bu konak için aylık 917 TL kira bedeli ödediği kayıtlarda mevcuttur.^[103] Bu bina 1960-63 yılları arasında Rebii Karatekin’in başkanlığı (1960 ihtilali dönemi vali ve belediye başkanı) döneminde yıktırılarak aynı yerde yeni belediye binası yapılmıştır.  Yapılan bu bina hâlen ayakta olup İş Bankası Binası olarak bilinmekte ve kullanılmaktadır. Yusuf Şar Konağı’nın yıkılıp yerine yeni belediye binasının yapıldığı süre boyunca belediye kiralık olarak taşındığı Şerafettin Camii doğusunda bulunan Vakıflar Bölge Müdürlüğü binasında hizmet vermiştir. 

Eski Belediye Binası

Eski Belediye Binası’nın (Günümüzde İş Bankası binası) projesi 1956 yılında açılan bir yarışmanın ürünüdür. Nafiz Tahralı’nın başkanlığı dönemine denk gelen bu yarışmada;  Doğan Tekeli, Sami Sisa, Metin Hepgüler mimar üçlüsüne ait proje birincilik almıştır. Eski Belediye Binasında (İş Bankası), Yeni Belediye Binası’nın (yıktırılan bina- günümüzde Hacıveyiszade camii karşısında) yapılıp hizmete açıldığı 1986 yılına kadar hizmet verilmiştir. 

Yeni (2021’de yıktırılan) Belediye binası  Ahmet Öksüz’ün başkanlığı döneminde (1984-1989) tamamlanmıştır. Projesi 1977 yılında Konya Belediyesi tarafından açılan yarışma ile belirlenmiştir. Yarışmada birinciliği Mimar Hasan Atilla Eryürekli kazanmıştır. 1979 yılında temeli atılıp 1986 yılında hizmete açılan bu bina, yapılan incelemelerde depreme karşı dayanıksız olduğu görüldüğünden 2020 yılında boşaltılmış, deprem riski nedeniyle 2021 yılında yıktırılmıştır.  Vatan Caddesi üzerinde bulunan yapı, yukarıdan bakıldığında (kuşbakışı) Konya’nın simgesi olan çift başlı kartal görünümünde inşa edilmişti. Genel anlamda modern mimari tarzla inşa edilen bu binanın Selçuklu mimarisinden esinlenerek yapılan ‘taç kapısı’ etkileyici bir görünüme sahipti. Bu binanın yerine, anlamlı bir şekilde, modern ve çevreci bir kütüphane yapılmasına karar verilmiştir. Türkiye’nin ilk sıfır karbon salımlı kütüphanesi inşa edilirken çevresindeki hiçbir ağaca zarar verilmemiştir. Kütüphanenin yapımında taş ve ahşap gibi geleneksel yapı malzemeleri kullanılmıştır.

1986 yılında hizmete açılan Belediye Binası Konya’nın Büyükşehir Belediyesi olması ile birlikte bir süre merkez Selçuklu, Karatay ve Meram ilçelerine de ev sahipliği yapmıştır.  İlçe belediyeleri zamanla inşa ettikleri kendi bağımsız  binalarına geçmişlerdir. Büyükşehir Belediye Binası’nın bilimsel raporlarla depreme dayanaklı olmadığı tespit edildiğinden 2021 yılında depreme dayanıksız raporu ile yıkılmasından sonra belediye hizmetleri büyük oranda Kâzım Karabekir Caddesi üzerinde bulunan eski SGK binası (kiralık)  ile hemen karşısındaki eski Hava Hastanesi Kompleksinde (belediye mülkü) verilmeye başlanmıştır. Bazı birimler ise şehrin farklı noktalarındaki binalara taşınmıştır. Büyükşehir Belediyesi binasının yeniden yapımı için çalışmalar (Ağustos 2024 itibarıyla) devam etmektedir.