Beyşehir Sosyal ve Kültür Yapı

Türkiye Selçuklularının ikinci (yazlık) yönetim merkezi, Eşrefoğlu Beyliği’nin başkenti Beyşehir köklü bir kültürel mirasa sahiptir. İslam-Türk kültürünün kadim merkezlerinden biri olan Beyşehir’de sivil toplum kuruluşlarının Selçuklu döneminde başlamak üzere XIII.yüzyılda Ahilik Teşkilatı ile sosyal hayatın içerisinde olduğu görülmektedir. Merkez ve civarındaki yerleşim birimlerinde bulunan Ahi tekke ve zaviyelerinden ilçede kuvvetli bir Ahilik örgütlenmesinin bulunduğu anlaşılmaktadır. Beyşehir aynı zamanda tasavvufi yaşam tarzının da dinamik merkezlerinden biri olmuştur.
Mevlâna’nın torunu Ulu Arif Çelebi ile Eşrefoğlu Mehmet Bey arasındaki dostluk Mevleviliğin Beyşehir’de etkin bir tarikat olmasını sağlamıştır. Eşrefoğlu Mehmet Bey ile oğlu Süleyman Şah’ın Mevlevilik tarikatına girdikleri ve tarikatın beylik topraklarında yaygınlaşmasını teşvik ettikleri bilinmektedir. Bir dönem ‘Bektaşiliğin’ etkili olduğu Beyşehir üzerinde, komşu ilçe Seydişehir’de medfun Seyyid Mahmud Hayrani’nin tesiri de olmuştur. Tarihî kayıtlarda Hayrani tarikatı ile iltisaklı tekke ve zaviyelerin bulunması bunun delilidir. Selçuklu ve Osmanlı döneminde etkin olan tekke ve zaviyelere Beyşehir ilçe merkezinde ve mahallelerinde sıkça rastlamak mümkündür. Anadolu tasavvuf anlayışından derin izler taşıyan Beyşehir, değişen dünya şartlarına rağmen kültürel dokusunu korumayı başarmıştır. 

Hem göç alan hem de göç veren bir ilçe olarak Beyşehir, kültürlerarası kaynaşmanın asırlarca devam ettiği bir yerleşim merkezi olmuştur. Beyşehir ve civarları XX. yüzyıl ile birlikte önemli miktarda göç vermiştir. Beyşehir ve mahallelerinden göçenler daha ziyade İzmir’i tercih etmişlerdir. Beyşehir başta olmak üzere civardaki ilçelerden İzmir’e göçen hatırı sayılır bir nüfus mevcuttur. Okur-yazar oranının yüksek olduğu ilçede Selçuk Üniversitesine bağlı Fakülte ve Meslek Yüksek Okulu bulunmaktadır. Beyşehir, vakıf ve dernekler açısından da zengin bir ilçedir. Vakıf ve dernekler ilçe halkının sorunlarını çözme noktasında yoğun çaba sarf etmektedirler. Beyşehir, Selçuklu ve Osmanlı’dan günümüze medeniyetimizin kadim dinamiklerinden sayılan vakıflar konusunda kayda değer bir zenginliğe sahiptir. İlçede Belediye, Üniversite ve Sivil Toplum Teşkilatları tarafından sık aralıklarla kültürel aktiviteler gerçekleştirilmektedir. 

Beyşehir’in Huğlu ve Üzümlü Mahallelerinde üretilen, dünya geneli bir bilinirliğe sahip tüfeklerin, bölgedeki av kültüründen geldiği söylenmektedir. Doğası avcılığa elverişli olan Beyşehir, Selçuklu ve Osmanlı döneminin tercih edilen av sahalarından idi. Dünyanın dört bir tarafına ihraç edilen tüfeklerin kabzalarına millî kültüre hizmet amaçlı Türk süsleme sanatını temsil eden motifler işlenmektedir. 

Konya Isparta illerinin sınırında bulunan, Beyşehir Gölü’nün batısından Isparta içlerine doğru uzanan Anamas Dağları’nın Beyşehir kültürü içerisinde ayrı bir yeri vardır. Hakkındaki efsaneleri sinema filmlerine de konu olan Anamas Dağları’nın ilçe ile bütünleşen bir bilinirliği söz konusudur. Güneşin, gölün rengini turuncuya dönüştüren dağlar üzerindeki batışı insanları büyüleyen görüntüler oluşturmaktadır. Bu görüntüler yılın her günü ilçeye çok sayıda doğasever ve fotoğrafçı çekmektedir. 

Sahip olduğu tarihî ve kültürel mirası, doğal güzellikleri, gölü ve adaları ile aktif bir turizm beldesi olan Beyşehir aynı zamanda Konya’yı Isparta üzerinden batıya bağlayan önemli bir karayolunun üzerinde bulunmaktadır. Bu özellik ilçeye ayrı bir canlılık katmaktadır. Batı istikametinden gelenler Beyşehir üzerinden İç Anadolu ve Akdeniz Bölgelerine, doğu istikametinden gelenler yine Beyşehir üzerinden Ege ve Akdeniz Bölgelerine ulaşabilmektedir. 

Beyşehir Gölü ve gölün kaynağı akarsuların ilçe sosyal hayatı üzerinde önemli bir etkisi bulunmaktadır. Su kültürü unsurlarından; gemi, kayık, sal, balık avcılığı, adalar, balık içerikli mutfak, sahil, yüzme sporu (doğal ortamda) gibi farklılıkları ile Beyşehir, bozkır yaşam kültürünün hâkim olduğu Konya genelinden bir miktar ayrışmaktadır. Bu yönü ile Beyşehir Konya kültürel zenginliğine artı bir değer katmaktadır. Konya’nın denizi olarak da adlandırılan Beyşehir Gölü, Konya ve civarındaki yerleşim merkezleri için önemli bir cazibe merkezidir. Beyşehir Gölü’nün Çiftlik Mahallesi kıyılarında yer alan Nilüfer Bahçesi 7 kilometrelik uzunluğu ile ülkemizin en büyük Nilüfer Bahçesi olma özelliğine sahiptir. Beyşehir, gezilmesi, görülmesi ve bilinmesi gereken çok sayıda tarihî eser ve doğal güzelliğe sahiptir.