Konya Hakkında Ne Dediler!

"Tarihe iz bırakan şahsiyetler, medeniyetimizin köşe taşları ve onların günümüze ulaşan Konya ile ilgili sözleri..."

"“Konya, İbn Said’e göre meşhur bir şehirdir. Güneyinde bir dağ vardır. Batısında da gölle nihayet bulan bir nehir akar. Konya’nın bu dağ cihetinde üç fersaha yakın ve nehir tarafında sulanmakta olan bahçeleri pek çoktur. Havası mutedildir.” "
"“Kûnya (Konya) büyük ve güzel bir şehir. Meyvesi boldur. Sayısız nehir ve çayları, eşsiz bahçeleri var. Burada daha önce bahsettiğimiz kamaruddîn denilen kayısı türü yetiştirilir, Mısır ve Suriye’ye ihraç edilir. Şehrin caddeleri geniş, çarşıları da muntazam ve şirin. Her zanaatın erbabı çarşıda belirli bir yerde toplanmıştır. Şimdi Karamanoğlu Sultan Bedreddîn’e ait şehirlerden biridir.”"
Abdurahman Hibri

Abdurahman Hibri

Tarihçi-Müderris

" “Konya’yı Selâtîn-i Selçûkî’den Kılıçarslan Süleyman sene-i semânîn ve erba’a mi’ede feth edüp kendiye dârü’l-mülk edinmişdi ve kal’asın Selâtîn-i Selçûkîyeden Sultân Alâeddin binâ eylemişdir. Sitte ve işrîne ve sittemi’e de ve Hazret-i Mevlânâ’nın Vâlidi Sultanü’l-ulemâ zamanında gelmiştir ve Asitâne-i Mevlânâ pişgâhında olan şâdırvânı Sultân Selim Hân-ı evvel binâ eylemişdir ve Asitâne’nin, harem kubbelerin sene-i selâsîn ve elfde Bayram Paşa binâ eylemişdir. Ve Şems-i Tebrizî’nin merkadi üzerinde bir Mevlevî-hâne dahi vardır.” "
Kâtip Çelebi

Kâtip Çelebi

Ordu Kâtibi

"“Konya… Bunun kal’asını Sultan Kılıçarslan-ı Selçuki taştan yaptı. Dâru’l Mülkü ve tahtı idi. Kendü sarayında bir eyvan-ı azim bina itti. Ba’de suru haraba müşrif oldukda Sultan Alâeddin Keykubad-ı Selçuki ve ümerası tecdid idüp taş ile ka’r hendeğin yaptılar. Hendeği yirmi zira irtifa divarı otuz ziradır. Bu surun on iki kapısı olup her birinin büyük kasr şeklinde kuleleri vardır. Suyu dağdan gelir. Anın için bab-ı surda bir kubbe-i azime vardır. Haricinde üç yüz kadar lüle ab (çeşme) cari olur. Şehre münkasımdır. Ekser bağistan canib-i cebeldedir. Bunda bir nev asümani şukufe olur ki ehli ana debbağ çiçeği dirler. Tohumunu her sene sair mezru’at gibi ekip biçerler. Ve bununla debbağlar asuman gönü edim ve sahtiyan tebbağ iderler Bilâd-ı Ruma ve Frenge gider.” "
"Caminin yanındaki kilisede (Alâeddin Tepesi) hakim Eflatun’un kabri vardır. Kameruddin’in bağında; üzerinde izare bürünmüş uyur bir halde bir erkekle kadın sureti bulunan mermer (muhtemelen lahit) bir taht gördüm. Bunların hepsi bir mermerden oyulup çıkarılmıştır.  Bu kabartmanın tulünü ve arzını ölçtüm.[202]"
Nihat Erim

Nihat Erim

Hukuk Profesörü, Politika

"Aziz Konyalı arkadaşlarım; Konya malik olduğu tarihî hazineleriyle cazip ziyaret yerlerinden biridir.[211]"
Ebû Bekirb. Behrâm

Ebû Bekirb. Behrâm

Coğrafyacı ve Astronom

"“Şehrin müntehay-ı garbisinde iki çatal dağ ve bu dağların etekleri yakınında akarsular, bağlar vardır. Şehrin Kal’ası mamurdur. Bu dağların cenup cihetinde Meram adlı bahçeleri ve güzel mesireleri vardır.” "
"“Konya’da Eski Roma ve Selçuklu döneminden kalma yapıları ziyaret ettik. Bunları gördükçe Selçukluların Eski İkonyum için neden bu kadar mücadele ettiklerini anladım. Konya, Küçük Asya’nın stratejik bir noktasında bulunuyor. Demiryolunun Konya’ya kadar gelmiş olması ve buradan da Bağdat’a devam edecek olması burayı bir ticaret merkezi yapacak ve doğu ile batıyı birbirine bağlayacaktır.”"
Turgut Özal

Turgut Özal

Cumhurbaşkanı

""Konya’mız;  Hz. Mevlâna’nın şehri olan bu güzel şehir,  benim de bir sene Konya Lisesi’nde okuma şerefine eriştiğim şehirdir. Konya Türkiye’nin saha itibarıyla en büyük ilidir. Konya’yı biz büyükşehir yaptık. Uçakla üzerinde dolaşırken ne kadar gelişmiş bir il olduğunu, Türkiye’nin önde gelen kentleri arasında olduğunu iftiharla gördüm."[213]"
Bedrüddin el-Gazzi

Bedrüddin el-Gazzi

Seyyah-Tarihçi

""Konya güzel bir şehirdir. Mümbit ve mahsuldar ovaları vardır. Ağaçları çeşitli, bahçeleri büyük, çarşıları zengin, evleri geniş, türbeleri güzel, mescitleri şirindir. Burada geçim de ucuz ve güzeldir. Hülasa şehir baştanbaşa yüce bir güzelliğe, görülmemiş bir bahara maliktir ki, Karaman memleketleri  arasında buna benzer ikinci bir şehir yoktur.” "
""Eskiden Afyonkarahisar’dan Konya’ya beş günlük yoldu. Şimdi ise 272 km’lik bu yolu sekiz saatte alabiliyoruz. Konya dışarıdan tam bir bozkır şehri görünümünde… Ancak şehrin içi değişik bir manzara sunuyor. Özellikle Selçuklu dönemine ait haşmetli kalıntılar var. Bu şehirde ziyaretçileri en çok etkileyen budur. Şehrin ortasında Selçuklu Sultanlarının kaldıkları büyük bir tepe var. Buradaki büyük yapıdan (saray)  sadece küçük bir parça kalmış bulunuyor. Tepenin üstündeki Sultan Alâeddin Camii XIII.yüzyıldan kalma ince uzun bir yapı. Tepenin üstünden şehrin her tarafını görmek mümkün oluyor. Buradan batı ve kuzey batısında yer alan dağlarla çevrilmiş olan geniş ovayı da görmek mümkündü. Tepenin etrafında eski sur kalıntılarını aradık. Fakat derinlemesine kazmadıktan sonra surlara dair pek bir şey fark edilmiyor.”"
"Konya’mız Millî Görüş bayrağının dalgalanmaya başladığı yerdir. Millî Görüşün merkezidir. Bu merkez oluşu ile birlikte önemli bir konumdadır. Konya yeni dönemde, yeni dünyanın başkenti olacaktır. Sizler, belde-i muhayyeresiniz. İnsanlık Konya’dan fışkıracak. Çünkü Millî Görüş Konya’dan fışkırdı. Konya’mız dünyanın ilim ve irfan yuvası olacak, kültür ve tarihi bir şehir olacak ve İslam âleminin başşehri olacak.[214]"
Alparslan Türkeş

Alparslan Türkeş

Asker-Siyasetçi

""Bugün aziz ve mübarek Türk-İslam Şehri Konya’da gönüller sultanı, gönüller fatihi Mevlâna Hazretlerinin yakınında olmanın bahtiyarlığı içerisindeyiz. Bu şehir, Türklerin İslam ile müşerref olduktan sonra kurdukları Büyük Türk-İslam medeniyetini bütün safhalarıyla yaşamış bir şehirdir. ""
Mehmed Edib

Mehmed Edib

Seyyah-Tarihçi

"“İrüşür fıskıyyesi akdıkça daim bamına (kubbe), cennete girmek dilersen gir Meram Hammamı’na.” "
""...sonunda saat bir buçukta Konya bahçe ve minareleri görüş alanımıza girdi. Uzaklığımız sekiz dokuz mil. Çöl ortasında bir vahaydı sanki… Bahçeler, tepelerden ovaya uzayan ve koyu yeşil dar bir yığın gibi görünüyordu. Kademeli biçimde seyrekleşiyor ve sulanmaları için kullanılan su miktarının tükendiği yerde kesiliyordu, zira suyun hemen yakınları dışında yeşillik emaresi görünmüyordu. Yağmurlu havada çamurdan dolayı geçit vermeyecek olan tozlu ova üzerinden şehre yaklaşırken birkaç tahıl tarlası ve üzüm bağları ara ara karşımıza çıkıyordu. “[208]"
""Konya; Anadolu’nun ortalarında çölümsü bir ovanın kenarında ve garb cihetinde bir küçük gölde hitam bulan bir çayın üzerinde olarak İstanbul’un takriben 450 kilometre güneydoğusunda bir şehir olup, 44 bin ahalisi, 44 camii şerifi, 147 mescidi, 42 medresesi, beş kütüphanesi, 2 kilisesi, 314 dükkânı, 2 bedesteni, 7 hanı, 8 hamamı, 81 çeşmesi ve Selçukilerden kalma cami, saray ve kalesi vardır.” (1889-1898- Kamusü’l A’LÂM adlı ansiklopedik eserinde)"
Mahmut Celâl Bayar

Mahmut Celâl Bayar

Asker - Politika

"Konya’nın birçok meziyeti bulunmaktadır. Bunları Konyalılar muhteşem tarihlerinden almaktadırlar. Konya medeniyete beşik olmuştur.  Yakında eski medeniyetine kavuşacaktır. Bugün Konya herhangi bir medeni şehirle boy ölçüşebilir.  Konya Türkiye’nin hazinesi ve buğday ambarıdır. Konya bu vasfını muhafaza edecektir. Gelecekte ise verimini artırmak sureti ile yalnız buğday ambarı değil, döviz ambarı da olacaktır. (Yeni Konya Gazetesi-8 Ocak 1956) "
Friedrich Sarre

Friedrich Sarre

Sanat Tarihçisi

"Anadolu Selçuklularının XII-XIII. yüzyıllarda yüksek bir sanat kültürüne durak yeri olan başkentleri Konya’daki sarayları, geçen yüzyılın ilk yarısına kadar büyük kısmı ile mevcut kalabildikten sonra  harabe hâline gelmiştir. Bunun son bakiyesi olup köşk adıyla anılan, evvelce bir duvarla çevrili  bulunan binayı 1895’te henüz çökmemiş iken görmüş, dıştan muayene etmiş, yıkılmaya yüz tutmuş olması dolayısıyla içine girememiştim. Bu da zamanla yıkılmış, uzun zamandan beri kendinden eser kalmamıştır.[209]"
"“Bu Konya şehrinin  ne güzel manzarası var. Onun manzarasından rahmet nurları ışıldıyor. “[207]   "Ey askerle dolu Konya, sen Rum diyarında bir tahtgahsın; sen şehirlerin başında bir şah gibisin, her büyük şehir ise bir emir (komutan) gibidir" Divan   "Konya şehri, onun (Mevlânâ'nın) gelmesiyle nura boğuldu; sanki o şehir, yeryüzünün göğü oldu."İbtidânâme   "Konya, Allah’ın has kullarının toplandığı bir yerdir. Orası bir şehir değil, bir mana deryasıdır."   "Konya, Rum (Anadolu) diyarının canıdır. Her kim oraya giderse, sanki kendi canına kavuşmuş gibi olur.""
"“Konya büyük şehirdir. Ve bir büyük kalesi vardır. Şehrin bir miktarı kale içinde bir miktarı kale dışında yaşamaktadır. Çarşısı kale içindedir. Camileri gayet çoktur. Helvası gayet latif olur ve bir latife vardır ki, ‘Konya’da helvayı adama topuz ile yidirirler’ dirler ve Meram dirler bir vadi vardır, bir saatte varılır. Bağ ve bahçelü bir cây-ı zîbâdır (güzel yerdir)  Ol şehrin halkı vakt-i germada (sıcak aylarda) anda giderler. Ve Meram’ın bir hoşça hamamı vardır ve ol hamamın bir şadırvanı vardır hayli yüksek akar.” "
""Konya’nın birçok meziyeti bulunmaktadır. Bunları Konyalılar muhteşem tarihlerinden almaktadırlar. Konya medeniyete beşik olmuştur.  Yakında eski medeniyetine kavuşacaktır. Bugün Konya herhangi bir medeni şehirle boy ölçüşebilir.  Konya Türkiye’nin hazinesi ve buğday ambarıdır. Konya bu vasfını muhafaza edecektir. Gelecekte ise verimini artırmak sureti ile yalnız buğday ambarı değil, döviz ambarı da olacaktır." (Yeni Konya Gazetesi-8 Ocak 1956) "
Aşık Şem’î

Aşık Şem’î

Belediye Başkanı - Şair

"‘Aşk u şevk ile kurulmuştur binası Konya’nın. Ol sebepten bad-ı cennettir hevası Konya’nın” "
Strabon

Strabon

Amasyalı Strabon • Tarihçi

"Lykaonia (Konya) Platosu soğuk, ağaçsız olup az su bulunduğu hâlde yabani merkeplerin otlak yeridir; hatta suyun bulunabildiği yerlerde de, hâlen suyun parayla satıldığı Soatra'da (Garsaura- Aksaray- yakınında bir kasaba) olduğu gibi kuyular dünyanın en derin kuyularıdır... Aynı cihette yabani eşekler merası, (Onagroboté) adı verilmiş olan haşin ve arızalı nâhiyeden daha ziyâde şen ve lâtif bölgede, oldukça kalabalık ve küçük bir şehir olan İconium vardır ki; orada vaktiyle Polemon hüküm sürüyordu. Konya’da Toros Dağları’na hissedilir bir surette yaklaşıldığı görülür ki bu dağlar şimalde Lycaonia (Likaonya), Cappadoce (Kapadokya) ile cenupta Cilicie Trachée (Taşlık Kilikya) arasında sınır teşkil ederler.”[201]"
Ahmet Hamdi Tanpınar

Ahmet Hamdi Tanpınar

Edebiyatçı Yazar- Politika

"“Konya, bozkırın tam çocuğudur. Onun gibi kendini gizleyen esrarlı bir güzelliği vardır. Bozkır kendine bir serap çeşnisi vermekten hoşlanır. Konya’ya hangi yoldan girerseniz girin sizi bu serap vehmi karşılar. Çok arızalı bir arazinin arasından ufka daima bir ışık oyunu, bir rüya gibi takılır. Serin gölgeleri ve çeşmeleri susuzluğunuza uzaktan gülen bu rüya, yolun her dirseğinde siline kaybola büyür, genişler ve sonunda kendinizi Selçuklu Sultanlarının şehrinde bulursunuz.”"
"“Küçük Asya’nın Kayseri, Kastamonu, Ankara gibi büyük şehirlerinin pek çoğunu ziyaretten sonra, Konya’nın kesinlikle hepsinden en çökmüş ve en harap bir görünüme sahip olduğunu gördüm. Buna rağmen Konya, büyüklük, nüfus ve zenginliğinden dolayı önceki dönemlerden kalan ünü sayesinde şehirler arasında ilk sırada gelmektedir.” "
Abdullah Cevdet

Abdullah Cevdet

Doktor-Şair

"“Felsefi görüşüme göre Konya’da en ziyade cazip müessese Dergâh-ı Mevlâna’dır. Dergâh-ı Mevlâna’da Mevlâna hem ebedî uykusunu uyur hem ebedî yaşamaya devam etmektedir” "
""Konya, muhtelif Türk devletleri yaşamış öz Türk vatanıdır. Konya, asırlardan beri tüten büyük bir nurun ocağıdır. Türk harsının (kültür) esaslı kaynaklarından biridir. Ne zaman bu şehre gelecek olsam, Mevlâna’nın rûhâniyeti bütün benliğimi sarar. O, çok büyük bir dâhî, devirleri aşan bir teceddüt âşığıdır.”[210]"
"“Ilgın ve Ladik menzilleri dahi zamime-i menazil-i matviye olunduktan sonra darü’l-mülk-i Yunan-zemin maskat-i re’s-i Eflâtun-i Humnişin  olan şehr-i Konya ki; zerre zerre hâk-i ıtırnâki eczây-i ebdân-i evliyâ ve katre karte âb-ı feyiznâki sirişk-i hûnîn-i asfiyâdır. Husûsâ müstağrak-ı deryâ-yı irfan, bâlânişîn-i encümen-i âşıkan, bülbül-i rengîn-i nevâî gülistan-ı hakikat ve tûtî-i destanî saray-i şekeristan-ı tarikat olan Mevlâna’nın merkadleri buradadır.”"
İsmet İnönü

İsmet İnönü

Asker-Politikacı

"Konyalılar; siz bu memleketin siyaset asırlarında büyük tecrübeleri olan bir muhitin evlatlarısınız. Sizin her köşenizde, reyinden istifade edeceğimiz nice güzide vatandaşlarımız vardır. Konyalılar bana müstesna bir muhabbet göstermişlerdir. Kendilerine minnettarım. Konya’ya yapabileceğim hizmetleri, yine Konyalıları memnun edebilecek surette ifa etmeye bütün gayretimle çalışacağım.[212]"
"“Hak Teala'nın Anadolu halkı hakkında büyük inayeti vardır… En iyi ülke Anadolu ülkesidir… Sebeplerin hakiki yaratıcısı Allah, hoş bir lütufta bulundu, sebepsizlik âleminden bir sebep yaratarak bizi Horasan ülkesinden Anadolu vilayetine (Konya) çekip getirdi.” “Vallahi Konya’mız çok mübarek ve kutlu bir şehir. Babamızın mezarı, bizler, bizim çocuklarımız, bizden sonra gelenler, bizi sevenler, gönül dostlarımız bu şehirde bulundukça, bu şehir zeval bulmayacak, bu şehrin halkı emin ve mesut olacaktır.”[203] “Konya bizimdir, hiç korkmayınız…Konya’ya kasteden bizim darbemizden kurtulamaz.”[204] “Konyalılar Konya şehrinin hafif bir zelzele ile (Moğollar tarafından) yıkılan burçlardan başka, ayrı bir varlık ve ayrı burçla muhafaza edildiğini gerçek olarak bilsinler.”[205]  “Bundan sonra Konya şehrine ‘Medinetü’l evliya (evliyalar şehri) lakabını veriniz. Çünkü bu şehirde her kim dünyaya gelirse veli olur. “[206]"
"“Konya seyyahlar için sadece görülmesi gereken birçok yapıyı değil, aynı zamanda birçok yapraklı ağacı da görmemize fırsat veriyor. Bütün şehir yeşillikler içinde. Konya’da birçok caminin ve türbenin bulunmasıyla birlikte Mevlevi Türbesi ve Aziziye Camii bunların içinde en dikkat çekici olanlarıdır. Aziziye Camii’nin kapısı Rönesans stilinde yapılmış ve altın kaplamalıdır.” "
Evliya Çelebi

Evliya Çelebi

Seyyah-Tarihçi

"“Suyu ve havasının güzelliğinden, halkı sağlam ve sıhhatli kimselerdir. Bilginleri olgun, efendi ve dürüst kimselerdir. Konya’nın helvacıları ve berberleri dillere destandır. Halkın hepsi Türk’tür. Açık-seçik ve güzel konuşan kimseleri vardır. Suyu ve havası gayet güzeldir. Bütün gezginler Konya’nın gezi yerlerini ve bahçelerini methederler. Ben de yirminci seyahatim olan bu seferime kadar hakikaten böyle bahçeler görmedim. Budin hududunda Peçevi Sirem şehrinin kale ardındaki Baruthane mesiresi, Kırım yarımadasının Sodak Bağı, İstanbul’un yüz yetmişten fazla bahçe ve gülistanı, Malatya’nın Uspuzu’su Tebriz’in Şah-ı Cihan bağı bu Konya’nın Meram mesiresinin yanında bir çimenlik bile değidir.” "
"“Demiryolu hattı diğer şehirlerde olduğu gibi Konya’da da şehrin dışından geçiyordu. Burası bizim üzerimizde tıpkı küçük Alman şehirleri gibi bir etki bıraktı. Almanya’nın Konya konsolosu bizi saray tepesine çıkardı. Oradan bakınca bahçeleri, minareleri ve Selçuklu eserleri ile bütün şehir ayağımızın altındaydı. Burada şunu kabul etmek zorundayız. Konya sadece ilginç bir şehir değil, aynı zamanda mükemmel bir şehir.”"
Ksenophon

Ksenophon

Biyografi

"Sonra Kyros,(Pers Prensi)  üç günlük yürüyüşle, yirmi fersenk (yak. 110 km) yol alıp, Phrygia’nın son şehri İkonion’a vardık. (Ilgın –Konya arası yolculuk) Orada üç gün kaldı. Sonra Lykaonia içinde beş günde otuz fersenk ilerledi. Burası düşman bir ülke olduğundan, Yunanlıların yağma yapmasına izin verdi.[200]"
Recep Tayyip Erdoğan

Recep Tayyip Erdoğan

Cumhurbaşkanı • Siyasetçi

"“Konya! Selçuklu başkenti Konya… Medeniyetimizin kutlu şehri Konya… Mevlâna’nın ve daha nice gönül sultanlarının şehri Konya… Tarihin, ilmin, hikmetin şehri Konya… Eğitimin, ticaretin, sanayinin, tarımın, kültürün yıldızı Konya… Bugün Konya, bölgesinin ve ülkemizinr parlayan yıldızıdır. Üstelik Konya, sadece ülkesinde değil, kendisini uluslararası düzeyde kabul ettirmiş bir şehirdir.[215]   “Başkentler başkenti Konya... Milletimizin yolunu aydınlatan Konya... Nice gönül sultanına ev sahipliği yapan Konya…  Konya büyük medeniyet davamıza en büyük desteği veriyor. Bu şehir, âlemi aşkla bilen Mevlâna Hazretlerinin, âlemi ilimle bulan Konevi Hazretlerinin, kılıcı adaletli Sultan Keykubat'ın şehridir. Bu şehir, hem tarımda hem sanayide, hem ilimde, hem tasavvufta zirveyi hiç bırakmamış bir şehirdir.”[216]   “İnşallah Konya, Anadolu'daki varlığımızın, birliğimizin, dirliğimizin sembolü olduğu gibi Türkiye Yüzyılı'nın da teminatı olacaktır."[217]"