Tramvay Hattı

-Ülkemizde modern manada (nostaljik tramvaylar harici-bugünkü şekliyle) ilk tramvay 15 Nisan 1992’de Konya’da hizmete başlamıştır. Şehir merkezi ile Selçuk Üniversitesi kampüsü arasındaki ilk tramvay hattının temeli 1987 yılında Ahmet Öksüz döneminde atılmış, Alâeddin-Cumhuriyet bölümü 1992’de, Cumhuriyet-Kampüs bölümü ise 1996’da hizmete açılmıştır. Her iki dönem de Halil Ürün’ün başkanlık dönemine denk gelmektedir. Bu hat, Tahir Akyürek döneminde, 2008 yılında kampüs içine kadar uzatılmıştır (3,5 km). Bir bölümü katenersiz olarak düzenlenen Alâeddin–Adliye hattı ise yine Akyürek döneminde, 2015 yılında hizmete açılmıştır. Uğur İbrahim Altay döneminde, 2024 yılında ise Adliye–Şehir Hastanesi–Yeni Sanayi–Stadyum hattının temeli atılmıştır.


-Konya’nın ilk yeraltı çarşısı 1991 yılında inşa edilen Büyükşehir Belediyesi Yeraltı Sarraflar Çarşısı, ilk gökdeleni ise 1990’lı yılların Konya’sında önemli yer tutan Kombassan Holding tarafından yapılan Holding Yönetim binasıdır. Bina, namazda tahiyyata oturan insan şeklinde tasarlanmıştır.  

 

İlk Market USAM


-Şehirde ilk süpermarket büyükşehir Belediyesi’nin 1990 yılında kurmuş olduğu Uygun Satış Mağazalarıdır (USAM).  Birden çok şubeye sahip olduğundan dolayı USAM’lar şehrin ilk süpermarket zinciri olarak da kabul edilmektedir. Hipermarket tarzında kurulan ilk market ise 1991 yılında hizmete giren İttifak Holding’e ait Adese Market olmuştur. Adese’yi 1996 yılında kurulan Kombassan Holding kuruluşu Afra Market takip etmiştir. Özel sektöre ait Konya merkezli bu iki market büyüyerek ulusal birer marka hâline gelmiş ve Türkiye’nin birçok şehrinde hizmet vermeye başlamışlardır. Ancak her ikisi de sonradan kapanmıştır.

 

Örnek Şehircilik


-Halil Ürün’ün (1989-1999) başkanlığı döneminde ikinci içme su şebekesi olan Tatlısu Şebekesi hizmete açılmış, kenar mahallelere daha fazla hizmet götürülmeye başlanmıştır. İnşasına başlanan yeni otogarın tamamına yakın bölümü tamamlanmış, İhsaniye (araç) alt geçidi ile  Koyuncu-Sanayi Köprülü Kavşağı bu dönemde hizmete açılmıştır. Şehir merkezine nefes aldıran Fetih Caddesi, Dr. Ahmet Özcan Caddesi, Furkan Dede (2.Larende) Caddesi,  Doç. Dr. Halil Ürün Caddesi, Dr. Sadık Ahmet Caddesi bu dönem eserlerindendir.  Şehrin ilk yeraltı çarşısı olan Sarraflar Yeraltı Çarşısı bu dönemde inşa edilmiştir. Konya’nın ilk yapay tepesi olan Selahaddin-i Eyyubi Tepesi ve Parkı’nın inşaatına başlanmıştır. Ahmet Öksüz döneminde atılan Konya tramvayı (Alâedin-Kampus) bu dönemde (1992) hizmete açılmıştır. 3 Nolu Gecekondu Önleme Bölgesi olarak da bilinen Bosna-Hersek Mahallesi,   ‘uydu kent’ tanımlaması ile Halil Ürün döneminde inşa edilmeye başlanmıştır. Belediye öncülüğünde kurulan kooperatiflerle Bosna Hersek Mahallesinde dar gelirli vatandaşlara uygun fiyatlarla konut sahibi olma imkânı sağlanmıştır. 


-Mustafa Özkafa (1999-2004) dönemi: Yapımına Halil Ürün döneminde başlanan ve büyük kısmı bu dönemde bitirilen Yeni Otogar hizmete alınmış, Hacıveyiszade Camii önündeki yeraltı geçidi ve çarşısı,  Kunduracılar Köprülü Kavşağı, Mobilyacılar Alt Geçidi, Aydınlık Evler Uluyayla araç üst geçidi, Karaman Caddesi (Ahmet Özcan ile kesişim noktası) araç üst geçidi  yapılmış, Konya’nın ilk otogarının bulunduğu yer olan Eskigaraj’da ilçe-belde-köy otobüs ve minibüslerine hizmet veren mevcut tesis (köy-ilçe garajı)  inşa edilmiştir. Veysel Karani Caddesi, Barış Caddesi, Piri Esat Caddesi Özkafa döneminde açılmıştır. Mustafa Özkafa’nın Karatay İlçesi Belediye Başkanlığı döneminde, belediye öncülüğünde kurulan yapı kooperatifleri ile halk için uygun fiyatlı konutlar inşa edilmiştir. Eski otogar yerine yapılan 42 katlı bina (Kulesite) ile bitişik alışveriş merkezi bu dönemde belediye öncülüğünde yapılmıştır. İnşaatına Halil Ürün döneminde başlanan Selahadin-i Eyyubi Tepesi ve Parkı tamamlanarak hizmete açılmıştır.


-Halil Ürün döneminde başlanan bazı hizmetler Mustafa Özkafa döneminde de devam ettiğinden yukarıda kaleme alınan eserlerden bir kısmında her ikisinin de emeği bulunmaktadır. Furkan Dede Caddesi, Fetih Caddesi, Dr. Ahmet Özcan Caddesi ve Otogar bunlardan bazılarıdır. Benzer durum Tahir Akyürek ile Uğur İbrahim Altay dönemleri ile diğer bazı dönemlerde de vuku bulmuştur.
-Konya tarihinin en talihsiz hadiselerinden biri 2 Şubat 2004 tarihinde Kurban Bayramının ikinci günü saat 20.15’te yaşanmıştır. Selçuklu ilçesi Ferit Paşa Mahallesi Kerkük Caddesi üzerinde bulunan Zümrüt Apartmanı çökmüş, 92 kişi hayatını kaybederken 30 kişi yaralanmıştır. Çöküş sebebi tam olarak bilinmemekle birlikte uzmanlarca yapılan bilimsel çalışmalarda binanın yıkılışı yapısal hatalara bağlanmıştır. Konya Belediyeleri bu tarihten sonra yapı standartlarının yükseltilmesi ve denetimlerin artırılması hususunda ek tedbirler almışlardır. Bu hadise aynı şekilde merkezi Hükûmet ve diğer belediyelerin de konuya duyarlılığını artırmıştır. 

 

Doğalgaz Kullanımı


Konya;  doğalgazı, sanayide (ilkin OSB’ler) Mustafa Özkafa’nın belediye başkanlığı döneminde 11.11.2003 tarihinde, konutlarda ise Tahir Akyürek’in başkanlık döneminde 29.10.2004 tarihinden itibaren kullanmaya başlamıştır. Konya Büyükşehir Belediyesi kanuni hakkı gereği doğalgaz ile ilgili kurulan şirkete (Gaznet-Enerya) yüzde 10 oranında ortak olmuştur. 

 

Tahir Akyürek Dönemi


-Tahir Akyürek (2004-2018) döneminde Mevlâna Kültür Merkezi, İstiklal Harbi Şehitler Abidesi, İrfan Kültür Merkezi, Bilim Merkezi, 42 bin seyirci kapasiteli Yeni Stadyum, 10 bin kişi  kapasiteli Spor ve Kongre Merkezi, Mevlâna Meydanı(genişleme), Kültür Park, Kılıçarslan Meydanı, Konevi Meydanı,  Kent Ormanı, Karaaslan Hadimi Parkı, Birlik Parkı, Türk Yıldızları Parkı, Kalehan Ecdat Bahçesi, Japon Kyoto Parkı,  Kütüphane,  Buğday Pazarı (Tarihi Osmanlı Buğday Pazarının yerine) Ali Ulvi Kurucu Caddesi, Aliya İzzetbegoviç Caddesi, Fırat Caddesi, Şefik Can Caddesi, Aslım Caddesi, Gülistan Caddesi, Albayrak Caddesi, Beyhekim Caddesi, Çeçenistan Caddesi, Fatih Caddesi, Genç Osman Caddesi, Merkez Atık Su Arıtma Tesisi, Yeni Evcil Hayvan Barınağı (Seydişehir Yolu), düzenli çöp depolama ve çöpten elektrik enerjisi üretme tesisi, Yeni Balık Hali hizmete açılmıştır. Çok sayıda köprülü kavşak inşa edilmiştir. Yol, cadde ve kaldırım standartları yükseltilmiştir. Beyşehir Çevre Yolu, İstanbul Yolu, Ankara Yolu, Adana-Karaman-Antalya Çevre Yolu üzerinde yapılan köprülü kavşaklarla trafik akışı rahatlatılmıştır. Konya’yı komşu illere bağlayan 7 karayolunun şehir girişleri yeniden (yol genişletme ve peyzaj)  düzenlenmiştir.  Bu dönemde asansörlü ve yürüyen merdivenli çok sayıda yaya üst geçidi ve bisiklet (yolu) üst geçidi yapılmıştır.  Selçuk Üniversitesi’nin girişine kadar ulaşan Alâeddin-Üniversite tramvay hattı üniversite içini de kapsayacak şekilde uzatılmıştır. Türkiye’de ilk defa raylı sistem bir ünviresite kampüsü içerisinde Konya’da hizmet vermeye başlamıştır.  Alâeddin-Adliye Tramvay hattı bu dönemde yapılarak hizmete alınmıştır. Türkiye’de ilk katenersiz tramvay hizmeti bu hatta verilmeye başlanmıştır. Tramvaylar Alâeddin durağı ile Mevlâna Durağı arasındaki mesafeyi enerji hatları olmaksızın geçmektedir. Eski tramvaylar ulaşımdan kaldırılarak yeni (modern) tramvay araçları alınmıştır. 2014 yılında kanunla belediye sınırlarının genişletilerek il sınırları olarak belirlenmesinden sonra kırsal projelere öncelik verilmiş, il merkezinin dışında kalan ilçeler de belediye yatırım programına alınmıştır. Bu ilçelerdeki yol, cadde ve kaldırım standartları Konya şehir merkezi standartları ile eşitlenmeye çalışılmış, il genelinde çok sayıda tarihî yapı restore edilmiştir.

 

Merkez İlçe Belediyeleri


-Konya’nın büyükşehir belediyesi olduğu 1989 tarihinden sonra merkez ilçe belediyeleri de çok sayıda hizmet üretmişlerdir.  Selçuklu, Karatay ve Meram Belediyeleri ilk yıllarda Büyükşehir belediye binası çatısı altında hizmet vermişlerdir. Sonra her üç ilçe de kendisine müstakil belediye hizmet binası yaparak taşınmışlardır. İlçe sınırları içerisinde büyük parklar inşa etmişlerdir. Karatay Belediyesi’nin Adalet, Olimpiyat ve Şehir Parkı (Mehmet Hançerli dönemi), Meram Belediyesi’nin Meram Yeni Yol ve Meram Eski Yol Genişletme (Veysel Candan dönemi), 80 Binde Devri Âlem Parkı (Serdar Kalaycı Dönemi)  ve Selçuklu Belediyesi’nin Rahmet Ormanı Parkı (İsmail Öksüzler Dönemi), Takkeli Dağ Ağaçlandırma, Tarihî Sille Mahallesi Restorasyon Çalışmaları (Adem Esen Dönemi)  Kelebekler, Kanyon, Piri Reis, Sancaktepe ve Sille Baraj Parkı, Selçuklu Kongre Merkezi, Tropikal Kelebekler Bahçesi (Uğur İbrahim Altay dönemi)  bunun en güzel örnekleridir. İsmail Öksüzler’in Selçuklu Belediye Başkanlığı Döneminde (1989-1999) Beyşehir-Afyonkarahisar (İstanbul Yolu) çevre yolu güzergâhında düzenlemeler yapılmış, etrafı yeşillendirilmiştir. Aydınlık Mahallesi girişindeki Muhammed İkbal Parkı ile karşısındaki Şehitler Parkı bu dönemde yapılmıştır.


-Selçuklu Belediyesi Hizmet Binasının inşaatına Selçuklu Belediye Başkanı Adem Esen döneminde (1999-2009) başlanmış, bina Uğur İbrahim Altay’ın ilçe belediye başkanlığı döneminde (2012)  hizmete açılmıştır. Karatay Belediyesi Hizmet Binasının temeli Mustafa Özkafa’nın Karatay Belediye başkanlığı döneminde atılmış, yapımına sonraki başkan Mehmet Şen (1999-2004) döneminde devam edilmiş, bina Mehmet Hançerli’nin (inşaatın büyük kısmı) ilçe belediye başkanlığı döneminde (2008) tamamlanmıştır (Mehmet Hançerli başkanlık dönemi 2004-2019). Meram Belediyesi Hizmet Binasının temeli Serdar Kalaycı’nın başkanlığı döneminde  (2009-2014) atılmış, bina Fatma Toru’nun başkanlık döneminde (2016) hizmet vermeye başlamıştır (Fatma Toru başkanlık dönemi 2014-2019).

Konya Stadyumu

Konya Stadyumu


- UEFA standartlarında 42 bin (şehrin plakası olan 42’den esinlenildi) seyirci kapasiteli Yeni Konya Stadyumu 13 Eylül 2014 tarihinde Tahir Akyürek döneminde başlanıp bitirilmiştir. Büyükşehir Belediyesi tarafından inşa edilen yeni stadyum dünya genelinde döneminin en iyi stadyumlarından biri olarak değerlendirilmiştir.


-Eski stadyumun yerine ise Uğur İbrahim Altay’ın başkanlığı döneminde ‘Millet Bahçesi’ yapılmıştır. (2022) 


-2004 yılından sonra Büyükşehir ve ilçe belediyeleri sosyal sorumluluk projeleri çerçevesinde çok sayıda sosyal ve kültürel faaliyette bulunmuş, ilin eğitim ve sağlık hizmetlerine katkı sağlamışlardır. Kültür varlıklarının korunması amacıyla il genelindeki tarihî eserlerin büyük bölümü restore edilmiştir. Tahir Akyürek döneminde Mengüç Caddesi ve Tarihî Bedesten Çarşısı restorasyonu gerçekleştirilmiş, Eski İl Halk Kütüphanesi yıktırılarak bulunduğu alan Mevlâna Meydanı’na eklenmiş, Kültür Parkın içerisine Yeni İl Halk Kütüphanesi (2011) yaptırılmıştır.  Meram Belediyesi, Fatma Toru döneminde Şükran Mahallesi dönüşümü projesi kamulaştırması başlamıştır. Bölgenin tarihî dokuya uygun şekilde yeniden inşası Mustafa Kavuş döneminde (2019-….) gerçekleştirilmiştir. Uğur İbrahim Altay döneminde başlatılan ‘Dâru’l Mülk İhya Projesi’ dünyanın devam eden en büyük restorasyon çalışmalarından biri olarak gösterilmiştir.


-Eski Adliye Binası Tahir Akyürek’in başkanlığı döneminde yıktırılarak bulunduğu alan Kılıçarslan Şehir Meydanı olarak hizmete açılmıştır. Selçuklu mimari tarzını yansıtan Yeni Adalet Sarayı ise  Karaman-Antalya Çevre Yolu üzerine (2008) inşa edilmiştir.


-Mavi Kanyon Memba Suyu İçmesuyu İsale Hattı ve Arıtma Tesisleri’nin hizmete açılması (2 Haziran 2018)  ile birlikte 26 Haziran 2018’de  Konya İçme Suyu Şebekesine Toroslardan getirilen su verilmeye başlanmıştır (Göksu Çayını oluşturan dereler üzerinde üç baraj yapılmıştır. Avşar-Bozkır-Bağbaşı barajları). Bu tarihte içme suyu şebekesine kuyulardan yapılan su takviyesine son verilmiştir. Sertlik derecesi yüksek ve bir miktar da tuzlu olan kuyu sularının devre dışı bırakılması ile birlikte musluklarda akan su rahatlıkla içilebilir duruma gelmiştir. Bu proje ile (yer altı sularının şehir şebekesine verilmemesinden kaynaklı) aynı zamanda son yıllarda ovada meydana gelen yer altı su seviyesinin düşme problemine  çözüm bulunmaya çalışılmıştır.