Konya, Türkiye’de ‘tarımın başkenti’ olarak bilinmektedir. İl topraklarının üçte ikisi düzlüklerden oluşmaktadır. Türkiye’nin en büyük ili Konya toplam 4.083.800 ha arazi varlığı ile Türkiye toplam arazi varlığının yüzde 5.24’üne sahiptir. Konya toplam alanının 1.882.068 hektarı tarım alanı, 643.068 hektarı orman, 841.165 hektarı çayır ve meradır. Tarım dışı arazisi 717.499 hektardır. Konya’nın tarım alanı Türkiye toplam tarım alanının yüzde 7.86’sını teşkil etmektedir. Konya topraklarının kendi içindeki istatistik değerleri aşağıdaki gibidir. Tarımsal alan kullanımına bakıldığında 2023 yılında 1.506.929 hektar alanda tahıl ve diğer bitkisel ürünler, 35.776 hektar alanında sebze, 41.710 hektar alanında meyve-içecek ve baharat bitkileri, 47.6 hektar alanında ise süs bitkilerinin yetiştirildiği görülmektedir. Aynı yıl nadasa bırakılan alan 297.603 hektar olmuştur. Konya tarımsal üretim değeri bakımından Türkiye’de birinci sıradadır. 2023 yılında Türkiye tahıl üretiminin yüzde 10.2’si, Şekerpancarı üretiminin yüzde 32.6’sı, dane mısır üretiminin yüzde 22.7’isi, Macar fiği üretiminin yüzde 32.5’i, havuç üretiminin yüzde 67.2’si, lâle üretiminin yüzde 89.5’i Konya’da yapılmıştır.138
Konya tarım arazisi zengini ancak su varlığı fakiri bir ildir. Türkiye kullanılabilir su kaynağının sadece yüzde 2’si Konya havzasındadır. Yer altı su potansiyeli bakımından nispeten iyi durumdadır. Ülkemiz yer altı su potansiyelinin yaklaşık yüzde 17’si bu havzada yer almaktadır. Konya’da 1.882.068 hektar tarım alanının ancak 609.299 hektar alanı sulanabilmektedir. Toplam alanın yüzde 68’inde kuru tarım, yüzde 32’sinde sulu tarım yapılmaktadır. Son yıllarda kuraklığın da tetiklediği Konya ovasında ciddi bir su sıkıntısı yaşanmaktadır. Bölgede istifade edilebilecek suların (Beyşehir, Suğla ve Derebucak barajlarından ovaya su, Mavi Tünel ve diğer baraj ve göletler) neredeyse tamamına yakını tarıma kazandırılmıştır. Yer üstü sularının yetersiz kalması üzerine yeraltı sularına yönelme olmuştur. Kapalı bir tarım havzası olan Konya Ovasında yeraltı sularının fazla kullanımı ise farklı sorunların (obruklar başta olmak üzere) ortaya çıkmasına neden olmaktadır. İlde öteden beri seslendirilen ‘dış havzalardan su temini’ konusu 2023 yılı itibariyle daha fazla konuşulmaya başlanmıştır. Aynı şekilde planlı üretim, az su tüketen ürünlere yönelme ve modern sulama tekniklerinin kullanılması da konuşulan konulardandır.
Türkiye’nin tahıl ambarı olarak bilinen Konya; bitkisel üretim değeri, canlı hayvan değeri ve hayvansal üretim değeri alanlarını kapsayan ‘Toplam Tarımsal Üretim Değeri’ iller sıralamasında yüzde 4.9 ile birinci sırada yer almaktadır. Konya’yı Antalya ve İzmir illeri takip etmektedir.139
Konya tarımsal üretimde 7 üründe Türkiye’de birinci sıradadır.
Bu ürünler şunlardır: Şeker pancarı, mısır (dane), buğday, arpa, Macar fiği, havuç ve lâledir.
İl 6 üründe ise ikinci sırada bulunmaktadır. Bunlar; Silajlık mısır, yonca, bezelye, yeşil mercimek, kırmızı lahana ve kurutmalık üzümdür.
Üretimde Türkiye üçüncülüğü alan ürün sayısı da 6’dır.
Bunlar; haşhaş (kapsül), yulaf, salçalık domates, kiraz, vişne ve kimyondur. Konya bazı elma türleri ile çilek üretiminde ise Türkiye’de dördüncü sırada yer almaktadır.
Aynı zamanda bir hayvancılık merkezi olan Konya, 2023 itibarıyla büyükbaş hayvan sayısı bakımından Türkiye’de birinci, küçükbaş hayvan sayısında ikinci, yumurta tavuğu sayısında üçüncü sıradadır.
Sıralamalardaki ürünler yıllar itibarıyla değişiklik gösterse de ana hatları ile fazlaca bir değişiklik olmamaktadır. Konya ayrıca biçerdöver ve tarımsal alet-makine sayısında Türkiye’de birinci, traktör sayısında ikinci sırada bulunmaktadır.
Türkiye’nin tahıl ambarı Konya Havzası aynı zamanda biyolojik çeşitlilik açısından dünyanın en önemli 200 ekolojik bölgesinden biridir. Tarımsal ve ekonomik açıdan önemli bir üretim bölgesi olan Konya Kapalı Havzası aynı zamanda 15 önemli bitki alanı ile 6 önemli kuş alanını barındırmaktadır. Ayrıca, Türkiye’nin en büyük tatlısu kaynağı olan Beyşehir Gölü, Türkiye'nin en büyük Özel Çevre Koruma Alanı olan Tuz Gölü ve Türkiye'nin Ramsar Alanları olan Meke Gölü ve Kızören Obruğu gibi doğal oluşumların en güzel örneklerine ev sahipliği yapmaktadır.140
Kıt su kaynaklarına sahip olan Konya Ovasına su getirilmesi için yüz yılı aşkın bir süreden bu tarafa çeşitli çalışmalar yapılmaktadır. Bunlardan en önemlisi KOP Projesidir.